گزارش آنچه در شش ماه جنگ اخیر بر میراث ما گذشته است را در این بیست تصویر خلاصه کردم؛ از آنچه آسیب دید و آنچه از دست رفت، تا آنچه برای حفاظت و مرمتش انجام شد یا هنوز باید انجام شود. این گزارش، البته پایان ماجرا نیست؛ ثبت خسارت‌ها، روشن شدن ابعاد آنچه رخ داده و مرمت آنچه می‌توان نجات داد، همچنان ادامه دارد و جنگ نیز.

بعد از حادثه‌ای که مدتی پیش برایم پیش آمد و حاصلش مجموعه‌ای از شکستگی‌ها و آسیب‌ها و آویزان شدن دست شکسته از گردنم بود و هست، یاد مجموعه‌ای از نگارگری‌ها افتادم که سال‌هاست در موزه‌ها و مجموعه‌های مختلف سراغشان می‌رفتم. در همه‌ی این نگاره‌ها مردی را می‌بینیم، اغلب زانو زده و گاه سوار بر اسب، با یک دست که به شکلی غیرعادی از گردن آویخته است. نخستین بار که این تصاویر را دیدم، گمان کردم شاید با شاهزاده یا امیری روبه رو هستیم که دستش آسیب دیده یا نقصی جسمانی داشته است. تکرار حیرت‌آور این تصویر، با تفاوت‌هایی در چهره…