در۱۹۱۹، ایرانِ بیطرف اما ویران شده از جنگ جهانی اول، هیئتی به کنفرانس صلح پاریس فرستاد که حتی به کنفرانس راهش ندادند. محمد علی فروغی در روایت خود از آن روزگار، تصویری دردناک از کشوری ارائه میکند که صاحب تاریخ بود، اما فاقد قدرت سیاسی لازم برای شنیده شدن. ایران در پاریس حاضر بود، اما در نظم تازه جهان غایب ماند. بیش از یک قرن بعد، اگر متن تفاهم نامه اخیر را مبنا بگیریم، صحنه معکوس شده است. این بار ایران شاید در تالار امضای ورسای حاضر نبوده، اما خواستهای اصلیاش در متن حضور دارد: احترام به حاکمیت ملی، عدم…